Başkan Asnuk: yerinde dönüşümde adalet ve makul ödeme planı istiyoruz

Başkan Asnuk, yaptığı açıklamada; “Deprem sonrası yapılan konutlarda, AFAD yönetiminde ve TOKİ eliyle inşa edilen konutlar ile köy evleri için makul bir ödeme planı açıklanmıştır. Bu noktada doğru ve yerinde adımları takdir etmekten geri durmadık, durmayacağız. Ancak depremle yerle bir olmuş, ekonomik olarak çökme noktasına gelmiş şehirlerimiz için farklı bir ödeme yöntemi, depremzedelerimizi ağır bir borç yükünün altına sokmuştur.

Bugün yerinde dönüşüm sürecinde ciddi bir adaletsizlik ortaya çıkmıştır. Bu adaletsizlik giderilmediği takdirde yeni ve derin mağduriyetler doğacaktır. Deprem sonrası vatandaşlarımıza iki hak sahipliği modeli sunulmuştur: Ya devletin yaptığı konutlara geçilecek ya da yıllarca çalışarak güçlükle edinilen evlerin yerinde dönüşümü tercih edilecektir.

Halkımızın büyük bir bölümü 15-20 yıl çalışarak bir ev sahibi olabilmiş, başka hiçbir birikimi olmayan insanlardan oluşmaktadır. Bu evler TOKİ konutlarına kıyasla daha geniştir ve özellikle kalabalık aileler için hayati öneme sahiptir. Yerinde dönüşüm için devlet tarafından 750 bin TL hibe ve 750 bin TL kredi desteği sağlanmaktadır. Ancak bu destek neredeyse konut maliyetinin yarısını bile karşılamamakta, vatandaşlarımız müteahhitlere ayrıca yüksek meblağlar ödemek zorunda bırakılmaktadır. Bu bedeli karşılayamayanların borcu Hazine tarafından üstlenilmekte, konut tamamlandıktan sonra ise vatandaşlarımız borçlandırılmaktadır. Asıl sorun tam da burada başlamaktadır. TÜFE oranları eklendiğinde, yapılan tüm ödemelere rağmen borç her yıl neredeyse aynı kalmakta, vatandaş borcunu ödeyemez hale getirilmektedir. Oysa yerinde dönüşümde TOKİ’de olduğu gibi sıfırdan kurulmuş bir altyapı yoktur. Altyapı zaten vardır. Ayrıca konutlar Hazine arazisine değil, vatandaşın kendi arsasına yapılmaktadır. Buna rağmen, vatandaş TOKİ şartlarından daha ağır koşullara mahkûm edilmektedir. Bu açık bir adaletsizliktir. Bu nedenle açık ve net taleplerimizi kamuoyu önünde bir kez daha ifade ediyoruz: Müteahhide ödeme yapıp kalan bedel için devlete borçlanan vatandaşlarımız adına, TÜFE baskısından arındırılmış, makul ve ödenebilir bir ödeme planı derhal oluşturulmalıdır. Müteahhit ile anlaşamayarak hakları Hazine’ye devredilen hak sahipleri için, TOKİ konutlarında olduğu gibi TÜFE oranlarının eklenmediği; arsa kendilerine ait olduğu için konut maliyetinin en az %65-70’inin devlet tarafından karşılandığı bir model hayata geçirilmelidir. Yerinde dönüşümden vazgeçmek zorunda kalan vatandaşlarımızın arsa bedellerinin ne olacağı hususu bugün hâlâ belirsizdir. Bu arsaların hangi değerden alınacağı, hangi ölçütlere göre belirleneceği ve vatandaşımıza nasıl ödeneceği açık değildir. Bu belirsizlik, yeni bir mağduriyet alanı oluşturmaktadır. Arsa bedelleri konusunda şeffaf, adil ve bağlayıcı bir düzenleme derhal yapılmalıdır. Bizler, depremzede vatandaşlarımızın yeni bir borç sarmalına sürüklenmesini kabul etmiyoruz. Devlet, konut yaparken adaletli davranmak zorundadır. Yerinde dönüşüm, cezalandırma değil, kolaylaştırma mekanizması olmalıdır. Buradan yetkililere açık çağrımızdır, TOKİ konutlarında uygulanan makul ödeme sistemi, yerinde dönüşüm için de uygulanmalıdır. Depremzede, borçlu değil; onurlu bir şekilde yeniden ayağa kalkmalıdır.” Dedi.